Oszustwo internetowe to dziś jedna z najczęstszych przyczyn, dla których klienci szukają pomocy w sprawach karnych. Schematy są różne, ale cel zawsze ten sam: skłonić pokrzywdzonego do wykonania przelewu, podania kodu BLIK, kliknięcia w link lub przekazania danych, które umożliwią przejęcie środków. W praktyce sprawa zaczyna się zwykle dopiero wtedy, gdy bank nie zwraca pieniędzy, a kontakt ze sprzedawcą lub kupującym urywa się z dnia na dzień. Wtedy liczy się czas i dowody, bo to one decydują, czy postępowanie zostanie poprowadzone dynamicznie, czy utknie w typowym braku danych sprawcy.
Na czym polega oszustwo internetowe i kiedy mamy do czynienia z przestępstwem?
Oszustwo polega na doprowadzeniu pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu albo niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. W realiach platform sprzedażowych takich jak OLX, Vinted i innych w płatności mobilnych (BLIK) pojawiają się najczęściej:
- fałszywe linki do płatności lub potwierdzenia przesyłki,
- podszywanie się pod kupującego/sprzedającego,
- zrzuty ekranu rzekomych przelewów,
- wyłudzanie kodów BLIK na dopłatę lub weryfikację.
W praktyce organy ścigania badają przede wszystkim: zamiar sprawcy, sposób wprowadzenia w błąd, przepływ środków i to, czy od początku chodziło o pieniądze, a nie o spór cywilny.
Co zrobić natychmiast po oszustwie (pierwsze 24 godziny)?
Jeżeli chcesz realnie zwiększyć szanse na identyfikację sprawcy i odzyskanie pieniędzy, liczą się działania:
- Zabezpiecz dowody
Zrób zrzuty ekranu rozmów, ogłoszeń, profilu użytkownika, linków, numerów rachunków, potwierdzeń transakcji (BLIK/przelew), e-maili, SMS-ów. Nie kasuj korespondencji. Jeżeli masz link skopiuj go i zachowaj w notatce. W sprawach internetowych dowód potrafi zniknąć szybciej niż pieniądze.
- Zgłoś sprawę do banku / operatora płatności
W zależności od kanału – reklamacja, zgłoszenie fraudowe, prośba o zabezpieczenie środków i dane transakcji. Im szybciej bank uruchomi procedury, tym większa szansa na przerwanie łańcucha transferów.
- Zgłoś oszustwo organom ścigania
Zawiadomienie nie powinno być lakoniczne. Kluczowe są: oś czasu, kwoty, identyfikatory transakcji, numery rachunków, nicki, linki, dane ogłoszenia. Dobrze przygotowane zawiadomienie często przesądza o tempie pierwszych czynności.
- Nie prowadź prywatnego śledztwa w sposób ryzykowny
Kontakt z oszustem bywa kuszący, ale łatwo stracić kolejne pieniądze lub zniszczyć dowody. Strategię warto ustalić z pełnomocnikiem.
OLX/Vinted, BLIK, link do płatności – jakie dowody są najważniejsze?
W praktyce najbardziej istotne są dowody, które pozwalają powiązać konkretną osobę z transakcją:
- identyfikatory i historia operacji bankowych,
- numer rachunku / subkonta / portfela,
- dane urządzenia, IP, logowania (jeśli platforma je zabezpiecza),
- pełna korespondencja z rozmówcą,
- dane ogłoszenia i jego wersje (czas, treść, zdjęcia).
Jeżeli sprawa trafi do sądu, nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że ktoś cię oszukał. Trzeba wykazać mechanizm wprowadzenia w błąd i związek między zachowaniem sprawcy a szkodą.
Czy oszustwo internetowe to zawsze sprawa karna, czy czasem cywilna?
To jedno z kluczowych rozróżnień. Nie każdy konflikt na platformie sprzedażowej jest przestępstwem – czasem to spór o wykonanie umowy. Różnicę robi zwykle zamiar od początku i narzędzia oszustwa: fałszywe linki, podszywanie się, wielokrotne konta, natychmiastowe wypłaty i zniknięcie.
Właśnie dlatego w sprawach o oszustwa internetowe warto, aby materiał był ułożony procesowo – tak, aby organy ścigania widziały w nim przestępstwo, a nie pretensję o transakcję.
Pomoc prawna – kiedy w praktyce wchodzi adwokat?
W sprawach typu BLIK/OLX/Vinted najczęstsze problemy to brak danych sprawcy, powolne czynności, umorzenia z powodu niewykrycia sprawcy. Rolą pełnomocnika jest m.in.:
- ułożenie zawiadomienia i wniosków dowodowych,
- pilnowanie terminów, zażalenia na odmowę/umorzenie,
- praca na dokumentach i danych transakcyjnych,
- strategia równoległa (karna i cywilna, jeśli to uzasadnione).
Jeśli potrzebny jest adwokat karny Warszawa, Kancelaria Kotłowski & Barciński Sp. P. prowadzi sprawy karne Warszawa związane z oszustwami i przestępczością internetową – od pierwszych działań po reprezentację przed sądem.
